انتظار سرمایه‌گذاری خارجی در کیش تا زمان برقراری ثبات، واقع‌بینانه نیست

اقتصادی که به دلیل ویژگی‌های جغرافیایی و محدودیت‌های سرزمینی جزیره، نمی‌تواند الگوی توسعه شهرهای بزرگ یا حتی برخی مناطق آزاد دیگر کشور را عیناً دنبال کند. در چنین شرایطی، بازگشت رونق به کیش تنها به افزایش شمار سرمایه‌گذاران وابسته نیست، بلکه به فراهم شدن زیرساخت‌های لازم برای فعالیت اقتصادی، ثبات مقررات، دسترسی مناسب هوایی و حمایت از فعالان اقتصادی نیز نیاز دارد. محدودیت پروازها، افزایش هزینه‌های سفر، رشد قیمت مسکن و خدمات و دشواری‌های تأمین مالی، از جمله عواملی است که می‌تواند بر گردشگری و سرمایه‌گذاری در جزیره اثر بگذارد. از سوی دیگر، شرایط منطقه‌ای و نااطمینانی‌های ناشی از جنگ، تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را با احتیاط بیشتری همراه کرده است.

مأموریت کیش باید متناسب با ظرفیت‌های جزیره تعریف شود
البرت بغزیان تحلیلگر اقتصادی در گفتگو با اخبار کیش، درباره مهم‌ترین اقدامات برای جذب سرمایه‌گذار در مناطق آزاد و کیش توضیح داد: مناطق مختلف مأموریت خاص خود را دارند. برای مثال، در مورد کیش بیشتر می‌توان روی بحث گردشگری تمرکز کرد تا صنعت. برنامه سرمایه‌گذاری که وارد جزیره می‌شود باید درخور نیازهای کیش باشد و اگر قرار است صنعت گردشگری و هتلداری در آن فعالیت کند، بهتر از این است که یک فعالیت صنعتی در جزیره راه‌اندازی شود که باعث آلودگی، تولید زباله یا ایجاد هزینه‌های زیست‌محیطی برای جزیره شود.
این تحلیلگر اقتصادی ادامه داد: اگر قرار باشد سرمایه‌گذاری در حوزه لجستیک انجام شود، می‌تواند بیشتر بر انبار و ترانزیت کالا متمرکز باشد؛ یعنی کالا در جزیره انبار و بعد به مقصد دیگری ترانزیت شود و از این طریق درآمدی برای جزیره ایجاد شود.
بغزیان گفت: چنین کاری را برای مثال چابهار انجام می‌دهد و قشم نیز فضای بزرگ‌تری دارد و می‌تواند ظرفیت‌های بیشتری در این زمینه داشته باشد. بنابراین، حیف است که در جزیره کیش، با توجه به کمبود زمین، بخواهیم به سمت فعالیت‌های لجستیکی برویم.
این استاد دانشگاه افزود: اگر بخواهیم در حوزه خدمات دریایی مانند اسکله، بانک و خدمات دیگر استفاده کنیم، به هر حال کشتی‌های بزرگ نمی‌توانند در آنجا خدمات مورد نیاز خود را دریافت کنند، اما همین حوزه نیز می‌تواند درآمدی برای جزیره ایجاد کند.
سرمایه‌گذار خارجی پیش از هر چیز امنیت و ثبات می‌خواهد
وی در ادامه با اشاره به شرایط منطقه‌ای و تأثیر آن بر سرمایه‌گذاری در کیش گفت: باید شرایط را در نظر بگیریم؛ حتی اگر شرایط عادی بود و جنگی وجود نداشت ، ما همچنان مشکل سرمایه‌گذاری خارجی را داشتیم، چه برسد به شرایط فعلی. اکنون صحبت کردن از جذب سرمایه‌گذاری خارجی، در حالی که یک بحران وجود دارد، مانند این است که بیماری دچار خونریزی باشد و ما درباره بوتاکس صورت او صحبت کنیم. الان زمان این کار نیست.
وی تأکید کرد: تا زمانی که وضعیت جنگ مشخص نشود و جنگ به یک صلح قابل پیش‌بینی تبدیل نشود، اصلاً نباید انتظار داشته باشیم که سرمایه‌گذار خارجی وارد شود. حتی در سایر بخش‌های کشور نیز نمی‌توان انتظار یک سرمایه‌گذاری مناسب از سوی خارجی‌ها داشت.
این تحلیلگر اقتصادی اظهار کرد: سرمایه‌گذار خارجی امنیت می‌خواهد و ثبات نرخ ارز می‌خواهد. بعد از آن باید دید اصلاً کدام سرمایه‌گذار خارجی قرار است وارد شود. وقتی کشور تحت تحریم است، طرف خارجی جرأت نمی‌کند پولی را منتقل کند؛ بنابراین ما چه انتظاری داریم؟
کیش برای سرمایه‌گذار خارجی هنوز ابزارهای حمایتی کافی ندارد
بغزیان با طرح این پرسش که چرا یک سرمایه‌گذار خارجی باید میان کشورهای مختلف، کیش را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کند، گفت: مگر اینکه فرض کنیم یک سرمایه‌گذار امارات را رها کند و به کیش بیاید. در امارات، حداقل چهار بانک از سرمایه‌گذار حمایت می‌کنند و صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری وجود دارد. متاسفانه ما چنین سازوکارهایی را در کیش نداریم که بخواهیم به سرمایه‌گذار تضمین بدهیم. به همین دلیل، من معتقدم در شرایط فعلی، دست‌وپا زدن برای جذب سرمایه‌گذار خارجی، هزینه بی‌خودی و ایجاد انتظار و امیدواری بیجا است.
این تحلیلگر اقتصادی ادامه داد: تا زمانی که جنگ تمام نشود، ما در هیچ قسمت کشور نمی‌توانیم انتظار یک سرمایه‌گذاری مناسب، آن هم از سوی خارجی‌ها، داشته باشیم.
افت گردشگری از مهم‌ترین خطرات پیش روی کیش است
بغزیان در پاسخ به این پرسش که بزرگ‌ترین خطری که اقتصاد کیش در سال‌های آینده با آن مواجه خواهد شد چیست، بیان کرد: کاهش سرمایه‌گذاری، افت گردشگری، افزایش هزینه‌ها و خروج سرمایه از جمله خطرات پیش روی اقتصاد کیش است. تورم در کیش نیز بیشتر از بسیاری از مناطق دیگر اث
ر گذاشته است.
اجاره خانه‌ها، قیمت املاک، خورد و خوراک و مواد غذایی به دلیل هزینه حمل‌ونقل، محدود بودن زمین و گران بودن مصالح، افزایش پیدا کرده است.
کیش با قشم و سایر مناطق آزاد تفاوت دارد
بغزیان با اشاره به تفاوت‌های ساختاری کیش با سایر مناطق آزاد اظهار کرد: قشم، اروند، انزلی و برخی مناطق آزاد دیگر به سرزمین اصلی به راحتی متصل هستند و میزان جمعیت آنها نیز تا حد زیادی پاسخگوی نیاز سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده است. اما در کیش قرار نبوده است که این جزیره به یک شهر پرجمعیت تبدیل شود. کیش قرار بوده یک منطقه توریستی باشد؛ بنابراین حیات آن به گردشگر و پروازهای هوایی وابسته است و اتصال زمینی ندارد.
این تحلیلگر اقتصادی ادامه داد: در چنین شرایطی، هر عاملی که ورود گردشگر را محدود کند، مستقیماً بر اقتصاد جزیره اثر می‌گذارد و نمی‌توان شرایط کیش را با مناطقی که به سرزمین اصلی اتصال زمینی دارند، یکسان در نظر گرفت.
بغزیان با اشاره به وضعیت پروازهای کیش گفت: اکنون از حدود ۵۰ پرواز، تنها حدود ۱۰ پرواز برقرار است و تازه سه پرواز از تهران انجام می‌شود.بنابراین، نباید انتظار داشته باشیم هتل‌های کیش پر شوند یا جشنواره‌های آن مورد استقبال قرار بگیرند، زیرا مشکل اصلی همچنان در ارتباط هوایی وجود دارد.
این تحلیلگر اقتصادی افزود: از سوی دیگر، با توجه به تحریم‌های صنعت هواپیمایی و مشکلات مربوط به هواپیماها، هواپیماهای موجود نیز عمر مشخصی دارند و نمی‌توانند به صورت دائمی و بدون محدودیت پرواز کنند. این موضوع می‌تواند برای سفرهای هوایی خطرناک باشد.
حمایت ویژه دولت از سرمایه‌گذاران و کسبه کیش ضروری است
بغزیان تصریح کرد: دولت باید به صورت ویژه از سرمایه‌گذاران و کسبه جزیره کیش حمایت کند. سرمایه‌گذارانی که در کیش فعالیت دارند، به هر حال اگر برای مثال یک مرکز تجاری ساخته‌اند، باید مورد حمایت بانک‌ها قرار بگیرند و اقساط آنها با شرایط متفاوتی نسبت به سایر نقاط کشور در نظر گرفته شود.
این استاد دانشگاه گفت: اگر تعداد پروازها کافی نباشد و قیمت پروازها نیز بالا باشد، شرایط برای گردشگری دشوارتر می‌شود. اکنون قیمت یک مسیر پرواز به حدود ۱۰ یا ۱۱ میلیون تومان رسیده است و برای خانواده‌ای که عادت داشته به کیش سفر کند، پرداخت چنین هزینه‌ای دشوار است؛ چه برسد به اینکه هزینه هتل و سایر مخارج سفر را نیز در نظر بگیریم.
وی در پایان اظهار کرد: در شرایط فعلی، یک مسئله مهم دیگر نیز وجود دارد و آن این است که تا زمانی که وضعیت جنگ مشخص نشود، تنش منطقه‌ای نمی‌تواند به آرامش برسد و تا آخرین لحظه نیز اخبار مربوط به جنگ بر فضای اقتصادی و گردشگری اثر خواهد گذاشت.

به نگارش:زهرا ترابی،روزنامه نگار اخبارکیش