بازار گردشگری کیش باید از خلیج فارس به شرق و شمال گسترش یابد

هرگونه اختلال در رفت‌وآمد، روابط منطقه‌ای و چشم‌انداز امنیتی می‌تواند خود را در کاهش سفر، افت اشغال هتل‌ها، کاهش فعالیت مراکز تجاری و خدمات گردشگری و در نهایت تضعیف سرمایه‌گذاری نشان دهد. در چنین شرایطی، بازگشت به الگوی گردشگری لزوماً امکان‌پذیر نیست و فعالان این حوزه ناگزیرند با مدیریت هزینه‌ها و حفظ ظرفیت‌های موجود، بازارهای تازه‌ای را شناسایی کنند. برای کیش، که طی سال‌های گذشته هویت اقتصادی آن بر گردشگری بنا شده است، این مسئله اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تغییر مسیر توسعه جزیره در کوتاه‌مدت می‌تواند هزینه‌های جدیدی ایجاد کند. اکنون پرسش این است که کیش در شرایط بی‌ثباتی منطقه‌ای چگونه می‌تواند از ظرفیت‌های موجود حفاظت کرده و مسیر تازه‌ای برای جذب گردشگر بیابد و از فرسایش سرمایه‌گذاری‌ها و اشتغال جلوگیری کند.
کاهش سفر و افت فعالیت هتل‌ها در شرایط جنگ و نااطمینانی
مصطفی موسوی، رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌وگو با «اخبار کیش» درباره وضعیت گردشگری مناطق آزاد و کیش در شرایط کنونی توضیح داد: ما سه سناریو داریم؛ جنگ، نه جنگ و نه صلح و سناریوی صلح، پیروزی یا همان بحث باثبات بودن وضعیت منطقه.
عضو اتاق بازرگانی ایران افزود: در مرحله جنگ، طبیعتاً تمام هم و غم واحدهای گردشگری این است که بتوانند خودشان را حفظ کنند و سرپا بمانند؛ به شکلی که نیروهای خود را تعدیل نکنند و بتوانند هزینه‌ها را مدیریت کنند، زیرا تعطیلی واقعاً اتفاق افتاده و بسیاری از همکاران ما در این زمینه تعطیل شده‌اند.
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: طبیعتاً کیش هم که بیس و پایه آن در اصل بازار و گردشگری است، با همین مسئله مواجه شده است. واقعیت این است که ما اکنون در زمان جنگ و پس از جنگ، بایستی علاوه بر اینکه تاب‌آور باشیم، سازگار هم باشیم؛ یعنی خودمان را با وضعیت موجود سازگار کنیم و شرکت‌ها و مجموعه‌های ما نیز با قوانین و شرایط موجود، وضعیت منطقه و همه این مسائل سازگار شوند.
ارتباط گردشگری با کشورهای حوزه خلیج فارس قطع شده است
موسوی گفت: قبلاً ما مقدار بیشتری دستمان باز بود و بحث ارتباط با دیگر کشورها آزادانه‌تر انجام می‌شد. مخصوصاً در جنوب، ارتباط ما با خلیج فارس مقداری راحت‌تر بود، اما اکنون شرایط سخت است؛ به‌ویژه برای جنوب.
عضو اتاق بازرگانی ایران افزود: ارتباط‌ها تقریباً ۷۰ تا ۸۰ درصد با خلیج فارس بود که اکنون قطع شده است؛ چه در بحث ویزا دادن، چه در ارتباط با شرکت‌های خارجی که در کشورهای مختلف حضور دارند، چه در ارتباط مسافری و حتی بعضاً در ارتباطات خویشاوندی که در جنوب کشور با طرف‌های شمال حوزه خلیج فارس و کشورهای جنوبی حوزه خلیج فارس وجود داشت.
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: این ارتباطات تقریباً می‌شود گفت تعطیل شده و بنابراین باید ببینیم چه کاری می‌توانیم انجام دهیم. بحث ما این است که باید سازگاری ایجاد کنیم.
هدف گردشگری کیش باید از خلیج فارس به پاکستان، عراق و قفقاز تغییر کند
موسوی تأکید کرد: اکنون در شرایط سازگاری، باید بازار هدف خودمان را تغییر دهیم؛ یعنی بازار خلیج فارس را به سمت پاکستان و عراق ببریم که با ما مقداری هم‌خوانی بیشتری دارند. باید به سمت قفقاز و آسیای شمالی برویم، به سمت روسیه حرکت کنیم، به سمت جنوب شرق آسیا برویم و سعی کنیم این ارتباطات را در این زمینه گسترش دهیم.
وی افزود: در غیر این صورت، نه فقط کیش، بلکه تمام بحث گردشگری ما آسیب‌پذیر خواهد شد. اکنون فقط گفته می‌شود که ارتباط ایجاد کنیم و مسافر جذب کنیم. گردشگری داخلی مهم است، ولی برای ما و برای کیش کافی نیست.
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: اهمیت کیش این است که علاوه بر اینکه سرمایه در آنجا بچرخد و ایجاد ثروت کنیم، باید بتواند نقش خود را در ارتباطات منطقه‌ای نیز ایفا کند. به نظر من، یک بار تسهیل در ورود گردشگران خارجی از کشورهای همسایه در غرب و شرق می‌تواند در اولویت قرار بگیرد.
کیش از ابتدا با محوریت گردشگری شکل گرفته است
موسوی در ادامه درباره این دیدگاه که کیش و مناطق آزاد هنوز میان کارکرد اقتصادی و گردشگری بلاتکلیف هستند، گفت: کیش قبل از جنگ و حتی قبل از انقلاب، بر مبنای بحث گردشگری شکل گرفته بود و شاید بازار گردشگری برای آن تعریف شده بود و غیر از این، پاسخ دیگری نخواهد داد.
عضو اتاق بازرگانی ایران افزود: بعضاً یک‌سری از مناطق آزاد، مبنای صنعتی دارند و ساختار اقتصادی متفاوتی با چیزی دارند که در کیش وجود دارد، ولی کیش عمداً ساختارش بر این اساس شکل گرفته است. هتل‌هایی که بررسی کنید، بازارهایی که ببینید، اساساً شکل کیش خودش را مشخص کرده که بر چه اساسی شکل گرفته است.
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: حالا چه این اتفاق ناخواسته و چه خواسته رخ داده باشد، واقعاً این ساختار شکل گرفته و موضوع آن تقریباً مشخص است.
تغییر مسیر توسعه کیش می‌تواند به جزیره ضربه بزند
موسوی درباره نقش اقتصادی، گردشگری و اقتصاد دریاپایه در آینده کیش نیز اظهار کرد: فعلاً در وضعیت موجود در جنوب، این موضوع جواب نمی‌دهد. ما اصلاً نباید دنبال چیز جدیدی برویم که بخواهیم یک ساختار جدید ایجاد کنیم.
عضو اتاق بازرگانی ایران تأکید کرد: اکنون در شرایط کنونی، فقط باید بازاریابی در مبدأ اتفاق بیفتد؛ یعنی در خود پاکستان بازاریابی انجام دهیم، در خود عراق بازاریابی کنیم، در ارمنستان، روسیه و بلاروس بازاریابی انجام دهیم؛ در جایی که می‌دانیم حتماً می‌توانیم گردشگر جذب کنیم، برای هر قشر و هر بازاری که امکان جذب گردشگر وجود دارد.
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران افزود: در غیر این صورت، شما اکنون فقط هزینه اضافه ایجاد می‌کنید، در شرایطی که همه‌جا مبهم است. سیاست خارجی اصلاً مشخص نیست.
موسوی گفت: واقعاً سیاست آینده در شش ماه آینده یا یک سال آینده مبهم است و ما نمی‌دانیم این وضعیت چقدر طول می‌کشد. حالا شما بیایید زیرساختی ایجاد کنید و بگویید مثلاً آن را دریا‌محور کنیم؛ اگر دریا‌محور با یک جنگ تمام شود، تمام این زیرساخت‌ها می‌تواند از بین برود و اصلاً این مسیر، مسیر اشتباهی است.
وی در پایان تأکید کرد: به نظر من، در همین حالت «نه جنگ، نه صلح»، فقط باید بازاریابی در بازارهای هدف جدید و سهل‌الوصول را انجام دهیم.
موسوی افزود: باید تلاش کنیم ارتباطات خود را با بازارهایی که امکان دسترسی و جذب گردشگر از آنها وجود دارد، توسعه دهیم و در شرایط فعلی به جای تحمیل هزینه‌های جدید برای ایجاد ساختارهای تازه، روی بازارهای هدفی متمرکز شویم که امکان دسترسی به آنها و جذب گردشگر از آنها بیشتر است.