مناطق آزاد از مأموریت اصلی خود فاصله گرفتهاند
اقتصاد کشور به فرماندهی و راهبرد جدید نیاز دارد
معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت با تأکید بر اینکه اداره اقتصاد در شرایط اضطراری با قوانین و نسخههای دوران عادی امکانپذیر نیست، گفت: مناطق آزاد کشور بهجای تمرکز بر مأموریتهای اصلی خود، در سالهای اخیر به سمت واردات خودرو حرکت کردهاند؛ در حالی که امروز اولویت اقتصاد ایران تأمین کالاهای اساسی، دارو، مواد اولیه و پشتیبانی از تولید و تجارت است.
کیومرث کرمانشاهی، معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت، در گفتوگو با اخبار کیش، با اشاره به تأثیر شرایط سیاسی و اقتصادی کشور بر سرمایهگذاری در مناطق آزاد اظهار کرد: امروز اقتصاد ایران با مجموعهای از محدودیتها و شرایط ویژه مواجه است؛ از تحریمهای گذشته و تشدید آنها گرفته تا وضعیت نه جنگ و نه صلح و ناامنی در حوزه سرمایهگذاری و کسبوکار. این شرایط با موضوعاتی مانند محاصره دریایی، محدودیتهای مرزی و آنچه اخیراً از سوی سنتکام درباره ایجاد یک دروازه آهنین مطرح شده، پیچیدهتر شده است.
وی افزود: معتقدم در شرایط ویژه تجاری امروز، کشور برای اداره امور بازرگانی به نسخهای جدید و راهکارهایی متناسب با محدودیتهای موجود نیاز دارد. در سالهای گذشته نیز موضوع دور زدن تحریمها مطرح بود، اما متأسفانه این روند آنگونه که باید مدیریت نشد و در نتیجه، برخی رانتها و زمینههای سوءاستفاده شکل گرفت و افرادی نیز از این فرصتها استفاده کردند و منابع مالی قابلتوجهی را از کشور خارج کردند.
اداره اقتصاد اضطراری با قوانین دوران عادی امکانپذیر نیست
کرمانشاهی با بیان اینکه نمیتوان با قوانین و سازوکارهای متناسب با شرایط عادی، بحرانهای اقتصادی و تجاری را مدیریت کرد، گفت: اگر بپذیریم که شرایط امروز کشور با وضعیت عادی تفاوت دارد، باید برای مدیریت آن نیز راهکارهای ویژهای در نظر بگیریم.
وی با اشاره به فاصله گرفتن مناطق آزاد از اهداف اولیه تأسیس آنها اظهار کرد: متأسفانه مناطق آزاد نیز در کشور ما بهجای آنکه به بستری برای توسعه تجارت، تولید و صادرات تبدیل شوند، در مواردی خود به مسئلهای تازه در اقتصاد تبدیل شدهاند. طی یکی دو سال اخیر، شاهد بودهایم که مناطق آزاد بهجای تمرکز بر مأموریت اصلی خود، به مناطقی برای ورود خودرو تبدیل شدهاند.
معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت ادامه داد: امروز به هر یک از مناطق آزاد مراجعه کنید، میبینید که بخش مهمی از انگیزه فعالان اقتصادی به موضوع واردات خودرو و استفاده از امتیازهای مربوط به تعرفهها و تردد خودرو در این مناطق گره خورده است. این در حالی است که چنین رویکردی نهتنها به کاهش قیمت خودرو منجر نشده، بلکه خود به معضل تازهای تبدیل شده است.
وی افزود: قرار بوده است خودروهای واردشده به مناطق آزاد در محدوده شعاع ۶۰ کیلومتری مورد استفاده قرار گیرند، اما در برخی موارد، استانهای مختلف نیز تفاهمنامههایی امضا کردهاند تا امکان تردد خودروها میان آنها فراهم شود. این موضوع نشان میدهد که بخشی از ظرفیت مناطق آزاد بهجای آنکه در مسیر اهداف توسعهای و اقتصادی به کار گرفته شود، به سمت موضوع واردات و تردد خودرو سوق پیدا کرده است.
اولویت مناطق آزاد باید تأمین نیازهای اساسی و پشتیبانی از تولید باشد
وی با اشاره به تجربه چند دههای ایران در ایجاد مناطق آزاد اظهار کرد: ما بیش از ۳۰ سال است که مناطق آزاد را ایجاد کردهایم و اکنون در دهه چهارم تجربه استفاده از این مناطق قرار داریم. فعالیت مناطق آزاد در ابتدا با سه منطقه کیش، قشم و چابهار آغاز شد که هرکدام مأموریت مشخصی داشتند؛ اولویت چابهار با توجه به موقعیت آن، ارتباط با سرزمین اصلی و موضوع ترانزیت بود، کیش با محوریت گردشگری تعریف شد و قشم نیز قرار بود در مسیر توسعه صنعتی حرکت کند.
معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت ادامه داد: با این حال، بهجای آنکه کیفیت و کارآمدی مناطق آزاد را توسعه دهیم، به سمت افزایش کمیت حرکت کردیم. به دلایل مختلف، از جمله رقابتها، چشموهمچشمیها یا فشار برخی نمایندگان، تعداد مناطق آزاد افزایش یافت؛ بدون آنکه به همان میزان برای مأموریتها، ساختار مدیریتی و نحوه اداره آنها برنامهریزی شود.
وی یکی از مشکلات اساسی مناطق آزاد را تضعیف جایگاه مدیریتی آنها دانست و گفت: در گذشته، مدیریت مناطق آزاد از جایگاه بالاتری برخوردار بود و دبیر شورای عالی مناطق آزاد زیر نظر مستقیم رئیسجمهور فعالیت میکرد، اما بعداً این جایگاه تنزل پیدا کرد و مدیریت مناطق آزاد در حد یکی از معاونتهای وزارت اقتصاد قرار گرفت. این نخستین مشکلی بود که در ساختار مدیریتی مناطق آزاد ایجاد شد.
کرمانشاهی افزود: مشکل دیگر به قانون مناطق آزاد بازمیگردد. این مناطق قانون خاص خود را داشتند، اما از ظرفیتهای آن بهدرستی بهرهبرداری نشد. بنابراین، هم در جایگاه مدیریتی و هم در اجرای قانون، با مشکلاتی مواجه شدیم که بهتدریج کارکرد مناطق آزاد را تحت تأثیر قرار داد.
هر منطقه آزاد باید مأموریت مشخص و متناسب با شرایط امروز داشته باشد
وی با تأکید بر ضرورت بازتعریف مأموریت مناطق آزاد در شرایط فعلی اظهار کرد: همانطور که دولت در شرایط جدید اقتصادی، اختیاراتی را به استانداران واگذار کرد، باید برای مناطق آزاد نیز راهبرد و استراتژی مشخصی تعریف کند. امروز تعداد مناطق آزاد و ویژه اقتصادی نسبت به گذشته بسیار بیشتر شده و باید با توجه به گستردگی جغرافیایی، موقعیت هر منطقه و محدودیتهایی که در مرزهای کشور به وجود آمده است، برای هرکدام مأموریتی ویژه در نظر گرفته شود.
معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت ادامه داد: امروز شرایط عادی نیست و باید مسائل اقتصادی، پولی و بانکی، تولید، تأمین مواد اولیه، کالاهای اساسی و دارو را با اولویتبندی جدید مدیریت کنیم. در چنین شرایطی، واردات خودرو باید در اولویتهای پایانی قرار گیرد، نه اینکه به یکی از محورهای اصلی فعالیت مناطق آزاد تبدیل شود.
گردشگری مهم است، اما در شرایط اضطرار اولویت نخست نیست
کرمانشاهی با اشاره به وضعیت فعلی مناطق آزاد گفت: اگر امروز به مناطق آزاد مراجعه و اولویتهای کاری آنها را بررسی کنید و مأموریتهایی را که از ابتدا برایشان تعریف شده است با عملکرد فعلی مقایسه کنید، متوجه میشوید که متأسفانه بسیاری از این مناطق کارکرد مشخص و مؤثری در چارچوب مأموریتهای اصلی خود ندارند.
وی با تأکید بر اینکه کشور در شرایط فعلی به فرماندهی اقتصادی و تقسیم کار ملی نیاز دارد، اظهار کرد: بارها گفتهام که در این شرایط به یک فرماندهی اقتصادی نیاز داریم؛ باید راهبرد داشته باشیم و تقسیم کار ملی انجام دهیم. ابتدا باید اولویتهای کشور را مشخص کنیم و سپس برای مناطق آزاد نیز متناسب با این اولویتها مأموریتهای جدیدی تعریف کنیم.
معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت درباره جایگاه گردشگری در اقتصاد مناطق آزاد نیز گفت: من منکر اهمیت گردشگری نیستم. گردشگری یکی از ابزارهای مهم برای جذب سرمایه، جذب سرمایهگذار و ایجاد کسبوکار است، اما معتقدم در شرایط اضطراری امروز کشور، گردشگری اولویت نخست اقتصاد نیست.
وی افزود: باید واقعیتها را بپذیریم. زمانی که هنوز با محدودیتها و شرایط فعلی مواجه نبودیم نیز گردشگری کشور در وضعیت مطلوبی قرار نداشت و تا حدی به حاشیه رفته بود. بنابراین، نمیتوان انتظار داشت در شرایطی که کشور با محاصره و محدودیتهای تجاری و مرزی روبهروست، گردشگری بهتنهایی بتواند نقش اصلی را در حل مشکلات اقتصادی ایفا کند.
کرمانشاهی ادامه داد: البته پس از عبور از شرایط فعلی و کاهش محدودیتها، باید گردشگری را بهطور جدی توسعه دهیم. گردشگری میتواند بهعنوان یکی از حوزههای پیشرو در تولید، اشتغال، سرمایهگذاری و صادرات و توسعه صادرات خدمات نقش مهمی داشته باشد، اما در شرایط اضطراری امروز، اولویتهای فوری دیگری پیش روی اقتصاد کشور قرار دارد.
سرمایهگذاری بدون امنیت و ثبات امکانپذیر نیست
کرمانشاهی تأکید کرد: سخنانی که مطرح میکنم ناظر بر وضعیت امروز کشور و شرایط اضطراری فعلی است؛ شرایطی که در آن موضوع محاصره دریایی و محدودیتهای مرزی مطرح شده و اقتصاد با تنگناهای جدی مواجه است. در چنین وضعیتی باید برای هر شرایطی نسخهای متناسب با همان وضعیت داشته باشیم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با یک نسخه واحد نمیتوان هم شرایط عادی تجارت را مدیریت کرد و هم در وضعیت اضطرار اقتصادی و تجاری پاسخگوی نیازهای کشور بود. مناطق آزاد نیز باید از این قاعده مستثنا نباشند و مأموریت، اولویت و ساختار مدیریتی آنها متناسب با شرایط جدید بازتعریف شود.
منبع: https://akhbarkish.com/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b7%d9%82-%d8%a2%d8%b2%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d8%a3%d9%85%d9%88%d8%b1%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d8%b5%d9%84%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%af-%d9%81%d8%a7%d8%b5%d9%84%d9%87-%da%af%d8%b1/




ارسال نظر
0 دیدگاه ثبت شده است
امکان ارسال دیدگاه برای این خبر بسته شده است.