کارت شغل کیش؛

سامانه کار و خدمات اشتغال کیش با اضافه‌شدن امکان صدور «کارت شغل»، وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ فرایندی که در ظاهر فقط به صدور یک کارت برای شاغلان مربوط می‌شود، اما در پشت آن ثبت اطلاعات قرارداد، محل اشتغال و وضعیت رابطه کاری قرار دارد و در صورت تکمیل و تجمیع داده‌ها، می‌تواند تصویر دقیق‌تری از بازار کار جزیره در اختیار مدیران و جامعه کارگری قرار دهد.
کارت شغل کیش یک سامانه کاملاً جدید نیست. سامانه خدمات اشتغال جزیره از سال‌های گذشته برای ثبت اطلاعات نیروی کار، قراردادها و ارائه خدمات حوزه اشتغال فعال بوده است؛ آنچه اکنون اهمیت دارد، افزوده‌شدن امکان صدور کارت شغل و حرکت به سمت اجرای فراگیر این طرح در واحدها و بنگاه‌های مشمول مقررات اشتغال کیش است. طرح کارت شغل در بهمن ۱۴۰۴ به‌عنوان برنامه‌ای برای ساماندهی بازار کار مطرح شد و در سال ۱۴۰۵ نیز مدیریت کار و اشتغال سازمان منطقه آزاد کیش، دسترسی به کارت شغل را در سامانه job.kish.ir تأیید کرد.

کارت شغل دقیقاً چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

اهمیت این طرح در خود کارت نیست؛ اهمیت اصلی در پرونده‌ای است که پشت کارت شکل می‌گیرد.
بر اساس توضیحات منتشرشده درباره سامانه اشتغال کیش، کارفرما اطلاعات کارکنان و قراردادهای آنان را در سامانه ثبت یا بارگذاری می‌کند. اطلاعات قرارداد و تغییرات آن نیز ثبت می‌شود و در زمان پایان رابطه کاری، اطلاعات ترک کار قابل ثبت خواهد بود. نیروی کار نیز امکان مشاهده و دریافت قرارداد ثبت‌شده خود را دارد. این سازوکار از سال ۱۳۹۹ در سامانه اشتغال کیش برقرار بوده و اکنون صدور کارت شغل به آن اضافه شده است.
به بیان ساده، مسیر یک نیروی شاغل در کیش چنین است: رابطه کاری شکل می‌گیرد؛ اطلاعات و قرارداد در سامانه ثبت می‌شود؛ قرارداد مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ کارت شغل صادر می‌شود و تغییرات مهم رابطه کاری نیز قابلیت ثبت و پیگیری خواهد داشت.

کارفرما چه اطلاعاتی را وارد می‌کند؟

اینجا یک نکته مهم وجود دارد. فهرست کامل و به‌روز فیلدهای نسخه فعلی سامانه job.kish.ir در منابع عمومی منتشر نشده است و بنابراین نمی‌توان با اطمینان گفت صفحه فعلی سامانه دقیقاً چه خانه‌هایی برای تکمیل دارد.
اما محتوای اطلاعاتی قرارداد کار، طبق مقررات اشتغال نیروی انسانی در مناطق آزاد، مشخص است. قرارداد باید مشخصات کارگر و کارفرما و اطلاعاتی از جمله نوع کار یا حرفه، وظیفه فرد، حقوق و مزایا، ساعات کار، تعطیلات و مرخصی‌ها، محل انجام کار، تاریخ انعقاد قرارداد، مدت قرارداد، مزایای رفاهی و انگیزشی، نحوه حل اختلاف و نحوه فسخ قرارداد را دربرگیرد.
بنابراین موضوع فقط ثبت «نام یک کارمند» نیست؛ اطلاعات ثبت‌شده می‌تواند رابطه میان فرد، شغل، کارفرما، محل کار و قرارداد را پوشش دهد.

برای کارگر، کارت فقط یک شناسه نیست

یکی از کاربردهای مستقیم سامانه، دسترسی بیشتر نیروی کار به قرارداد خودش است. در توضیح سامانه هوشمند اشتغال کیش در سال ۱۳۹۹ اعلام شده بود که کارگر می‌تواند قرارداد ثبت‌شده خود را مشاهده و دریافت کند و تغییرات قرارداد نیز در سامانه ثبت می‌شود. همچنین ثبت ترک کار به‌عنوان مستندی برای بررسی وضعیت پایان همکاری پیش‌بینی شده بود.
اهمیت این موضوع در زمان بروز اختلاف بیشتر مشخص می‌شود. اگر درباره عنوان شغلی، محل کار، مدت همکاری یا نحوه پایان رابطه کاری اختلافی ایجاد شود، وجود اطلاعات ثبت‌شده و قرارداد در یک بستر رسمی می‌تواند به روشن‌شدن سابقه رابطه کاری کمک کند. البته ثبت اطلاعات در سامانه به معنای حل خودکار اختلاف یا تضمین نتیجه دعوا نیست.

کارفرما هم با یک پرونده شفاف‌تر روبه‌رو می‌شود

این تغییر فقط برای کنترل کارفرما نیست. کارفرمایی که قرارداد و تغییرات آن را در سامانه ثبت می‌کند، برای وضعیت نیروی انسانی خود نیز مستندات منظم‌تری خواهد داشت. در توضیحات سامانه، حتی ثبت ترک کار از سوی کارفرما مورد تأکید قرار گرفته تا در صورت ادعا درباره اخراج یا پایان همکاری، اطلاعات ثبت‌شده قابل بررسی باشد.
از سوی دیگر، سامانه فقط برای کارت شغل نیست و خدماتی مانند ثبت شکایت، پیگیری مجوزها و امور مربوط به اشتغال نیز از همین مسیر ارائه می‌شود.

اما شاید مهم‌ترین بخش این طرح چیزی باشد که روی کارت دیده نمی‌شود.
در معرفی طرح کارت شغل، از رصد وضعیت شغلی، ثبت آمار نیروی کار، پیشگیری از جابه‌جایی غیرمجاز، ابلاغ الکترونیکی و اجرای هوشمند مقررات کار به‌عنوان بخشی از اهداف به‌روزرسانی سامانه نام برده شده است.

به نگارش:امیررضا غربالی،مدیرمسئول روزنامه اخبارکیش