یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵
رسانه‌ای برای روایت سریع، دقیق و شفاف خبرها
اقتصادی کد خبر 53591
اخبار کیش؛

کیش؛ معماری ثروت، صیانت از زمین و اقتدار تدبیر

بازخوانی فلسفه وجودی مناطق آزاد در آستانه تحولات تازه جزیره؛

۲۳ آبان ۱۴۰۵الهام صحرائیان00
کیش؛ معماری ثروت، صیانت از زمین و اقتدار تدبیر
 چرا توسعه کیش نیازمند بازگشت به اصول بنیادین حکمرانی اقتصادی است؟
در ارزیابی مسیر توسعه کیش، اعداد بزرگ و طرح‌های تازه اهمیت دارند اما به‌تنهایی معیار موفقیت نیستند. ارزش یک بسته سرمایه‌گذاری زمانی روشن می‌شود که آثار آن در کیفیت زندگی ساکنان، پایداری زیرساخت‌ها، ایجاد اشتغال پایدار و تقویت توان تولیدی جزیره نمایان شود. به همین دلیل محورهایی که در مراسم اخیر افتتاح و آغاز عملیات اجرایی طرح‌ها مورد تأکید قرار گرفت، فراتر از گزارش یک رویداد نمادین، زمینه‌ای کلیدی برای بازاندیشی درباره آینده اقتصادی کیش و فلسفه بنیادین تأسیس مناطق آزاد فراهم آورده است.طرح ۲۱ پروژه با مجموع سرمایه‌گذاری اعلام‌شده ۱۱۴ هزار میلیارد تومان و ظرفیت ایجاد ۱۲ هزار و ۳۰۰ فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم، گستره‌ای کم‌نظیر از فعالیت‌های عمرانی، مسکن، زیرساختی، صنعتی، تجاری و آموزشی را در بر می‌گیرد. اهمیت بنیادی این ارقام در آن است که پرسش‌های راهبردی توسعه را در برابر نظام تصمیم‌گیری جزیره قرار می‌دهد. این حجم از منابع چگونه به بهره‌وری و ارزش افزوده پایدار تبدیل می‌شوند؟ چه سازوکاری اجرای آن‌ها را با نقشه جامع توسعه کیش هماهنگ می‌سازد؟ و چگونه می‌توان اطمینان یافت که رشد کالبدی، ظرفیت زیستی، انرژی و تعادل بوم‌شناختی جزیره را با تنگنا مواجه نمی‌کند؟تأکید صریح رئیس‌جمهور بر انطباق پروژه‌ها با نقشه جامع، انجام مطالعات کارشناسی پیش از اجرا، حفاظت از اراضی و منابع محدود، پرهیز از تمرکز صرف بر فعالیت‌های خدماتی و توجه به شفافیت قیمت‌ها از این منظر حائز اهمیتی بنیادین است که میان آغاز فیزیکی یک طرح و تحقق توسعه متوازن تمایزی هوشمندانه قائل می‌شود. این محورها نه نفی کارنامه اجرایی و تلاش‌های انجام‌شده بلکه یادآوری این ضرورت گریزناپذیر است که تداوم و تکمیل این حرکت توسعه‌ای باید در چارچوبی سنجیده، منسجم، ضابطه‌مند و پاسخ‌گو به پیش برود. کیش برای تثبیت مزیت‌های رقابتی خود در منطقه به مدلی از توسعه نیازمند است که ضمن جذب سرمایه‌های جسورانه و مولد، حافظ منابع تجدیدناپذیر جزیره باشد.
زمین؛ دارایی راهبردی و امانت بین‌نسلی جزیره
در جغرافیای محدود و محصور کیش، زمین تنها بستری برای ساخت‌وساز کالبدی نیست، بلکه گران‌بهاترین سرمایه بین‌نسلی جزیره و ستون فقرات تمامی انتخاب‌های آینده آن به شمار می‌رود. هر تصمیمی پیرامون تخصیص، واگذاری یا تغییر کاربری اراضی، مستقیماً بر تعادل زیست‌محیطی، فشار بر شبکه‌های زیرساختی، ترافیک شهری، بهای تمام‌شده مسکن، نرخ خدمات عمومی و در نهایت آرامش و زیست‌پذیری ساکنان اثر می‌گذارد. از همین رو حفاظت از اراضی و منابع محدود باید از یک توصیه عمومی به یک رویه حقوقی شفاف، خط‌کش‌گذاری‌شده و قابل ارزیابی سیستمی بدل شود.تحقق این انضباط فضایی مستلزم آن است که هرگونه واگذاری، پیش از هر اقدامی با طرح جامع مصوب کیش تطبیق دقیق یابد، گزارش‌های معتبر پیوست زیست‌محیطی و بارسنجی زیرساختی را اخذ کند و تعهدات اجرایی سرمایه‌گذار در آن به صورت فازبندی‌شده، زمان‌دار و مشروط به پیشرفت فیزیکی واقعی تعریف شود. پیوند زدن پیشرفت پروژه با تثبیت حقوق مالکیت، سازوکاری کارآمد برای جلوگیری از انجماد اراضی و سفته‌بازی است و در عین حال چتری امنیتی و پیش‌بینی‌پذیر برای سرمایه‌گذاران واقعی و اهلیت‌دار پدید می‌آورد. سرمایه‌گذار مولد و توسعه‌گرا از انضباط در ضوابط زمین هراسی ندارد بلکه بیش از هر چیز نیازمند شفافیت در فرآیندها، حاکمیت قانون و ثبات مقرراتی است تا امنیت سرمایه‌گذاری خود را در افق‌های بلندمدت تضمین‌شده ببیند.
تنوع‌بخشی اقتصادی؛ از تکیه بر خدمات سنتی تا خلق زنجیره ارزش
گردشگری و خدمات بازرگانی از ارکان هویت اقتصادی کیش محسوب می‌شوند و بی‌تردید همچنان نقشی پیشران در پویایی جزیره خواهند داشت اما اتکای تک‌بعدی به خدمات مصرفی، ساختار اقتصادی جزیره را در برابر تکانه‌های تورمی، فصلی و نوسانات تقاضا آسیب‌پذیر می‌سازد. از این رو راهبرد پرهیز از تمرکز صرف بر فعالیت‌های خدماتی سنتی به مفهوم کاستن از اهمیت گردشگری نیست بلکه فراخوانی برای پیوند زدن این بخش با تولید فناورانه، اقتصاد دریاپایه، آموزش عالی تخصصی، صنایع دارویی و سلامت، خدمات نوین مالی و هاب‌های لجستیکی پیشرفته است.برای تحقق این جهش ساختاری معیار پذیرش و تسهیل سرمایه‌گذاری‌ها باید بر پایه کیفیت اثر اقتصادی و پایداری زنجیره ارزش بازتعریف شود.
پروژه‌هایی سزاوار بیشترین حمایت و اولویت‌اند که به جای مصارف انرژی‌بر، اشتغال تخصصی پایدار ایجاد کنند از توان نیروی کار بومی و دانشگاهی بهره ببرند، فناوری‌های نوین و دانش‌بنیان را به جزیره منتقل سازند و امکان صادرات خدمات تخصصی به سرزمین اصلی و بازارهای پیرامونی خلیج‌فارس را فراهم آورند. زمینه‌هایی همچون فین‌تک‌ها، جعبه‌های شنی تنظیم‌گری مالی و حقوقی، صنایع سبز و دانش‌بنیان، تنها زمانی به مزیت‌های واقعی کیش تبدیل می‌شوند که از سطح مفاهیم انتزاعی به بسترهای مقرراتی پایدار، پهنای باند و ارتباطات امن، دسترسی آسان به ابزارهای مالی و نیروی متخصص پیوند بخورند. در این چارچوب، کارایی سازمانی و کاهش فرآیندهای زائد اداری خود به عنوان برجسته‌ترین مشوق سرمایه‌گذاری عمل خواهد کرد و هزینه‌های مبادله را در جزیره به حداقل می‌رساند.
پایداری زیرساخت و کیفیت زیست کیشوندی؛ دو روی یک سکه
گسترش زیرساخت‌های بنیادین انرژی و عمران، پیش‌شرط قطعی هرگونه گسترش صنعتی و جمعیتی در کیش است؛ با این حال، توسعه زمانی معنای واقعی خود را بازمی‌یابد که ثمرات آن در زندگی روزمره ساکنان و فعالان اقتصادی جزیره لمس شود. آب‌شیرین‌کن‌ها، نیروگاه‌های برق، زیرساخت‌های ناوبری هوایی و دریایی، شبکه دفع و بازیافت فاضلاب، مدیریت پسماند و توسعه خطوط ارتباطی، اجزای یک سیستم به‌هم‌پیوسته‌اند که هرگونه نقص یا عدم توازن در یکی از آن‌ها، کل زنجیره زیست و کسب‌وکار جزیره را با اخلال روبه‌رو می‌سازد.بر همین اساس پروژه‌های عمرانی باید بر مبنای برآوردهای دقیق علمی از تقاضای فصول اوج تردد و منطبق بر ظرفیت برد بوم‌شناختی کیش توسعه یابند. مدیریت هوشمند تلفات شبکه، بهینه‌سازی الگوهای مصرف و تعبیه هزینه‌های استهلاک و نوسازی زیرساخت‌ها، گام‌هایی الزامی در پایداری انرژی جزیره‌اند. از سوی دیگر، تحقق ۱۲ هزار و ۳۰۰ فرصت شغلی جدید، الزاماتی اجتماعی و خدماتی به همراه دارد که اگر نادیده گرفته شوند، به ناترازی اجتماعی می‌انجامد. مسکن متناسب با درآمد شاغلان، ارتقای خدمات درمانی، مراکز آموزشی و سرانه‌های تفریحی، شروط اصلی ماندگاری نیروی کار متخصص و جلوگیری از جریان فرسایشی منابع انسانی است؛ اشتغال واقعی صرفاً یک عدد حسابداری در زمان افتتاح نیست، بلکه استقرار پایدار نیروی انسانی در بستر یک جامعه شهری شکوفا و پویاست.
مدیریت یکپارچه و شفافیت ضوابط؛ بستر اجرای اسناد بالادستی
تحقق طرح‌های کلان در محیطی جزیره‌ای، بیش از هر چیز در گرو انسجام مدیریتی، وحدت فرماندهی اداری و هماهنگی تنگاتنگ میان سازمان منطقه آزاد کیش، دستگاه‌های اجرایی حاکمیتی، شبکه بانکی و تشکل‌های بخش خصوصی است. تعدد مراکز تصمیم‌گیری، ناهماهنگی در اجرای ضوابط و فرسایش فرآیندهای مجوزدهی، زمان بهره‌برداری را به تعویق انداخته و بهای تمام‌شده طرح‌ها را بالا می‌برد. از این جهت، تأکید بر استقرار مدیریت یکپارچه و تحقق ماده ۶۵ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، نه صرفاً یک مطالبه اداری، بلکه ضرورتی بنیادین برای کارآمدی اقتصادی است.ماده ۶۵ قانون احکام دائمی با هدف تمرکز اختیارات اجرایی در مدیریت منطقه آزاد تدوین شده تا سرمایه‌گذار در پیچ‌وخم دیوان‌سالاری‌های موازی گرفتار نماند. احیای کارکردی این ماده و هماهنگی ساختاریافته میان سازمان و وزارتخانه‌ها، نقطه پایانی بر اصطکاک‌های مرزی اختیارات خواهد بود. همگام با این یکپارچگی، موضوع شفافیت تعرفه‌ها و سامانه‌های قیمت‌گذاری کالا و خدمات مطرح می‌شود؛ انتشار آزاد و پیش‌بینی‌پذیر ضوابط مالی، تعرفه‌های انشعابات و خدمات شهری، توان برنامه‌ریزی و امکان‌سنجی مالی را به کسب‌وکارها بازمی‌گرداند، اعتماد عمومی را تقویت می‌کند و مانع از شوک‌های هزینه‌ای به ساکنان و گردشگران می‌شود.
نقشه راه اجرایی؛ از تبیین راهبرد تا تحقق عملیاتی
برای تبدیل محورهای راهبردی به نتایج ملموس، تدوین برنامه‌ای اقدام‌محور، زمان‌بندی‌شده و متکی بر سازوکارهای نهادی مستقر، ضرورتی مبرم است. این نقشه راه با تعیین مأموریت‌های مشخص برای ارکان کلیدی توسعه، مسیر اجرا را شفاف می‌سازد:
در گام نخست، سازمان منطقه آزاد کیش با همکاری دبیرخانه شورای‌عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، شایسته است سامانه‌ای برخط و جامع جهت پایش عمومی ۲۱ پروژه کلان اخیر راه‌اندازی کند. این سامانه باید پیشرفت واقعی فیزیکی، مالی، درصد تحقق اشتغال مستقیم و موانع قانونی و اجرایی هر پروژه را به‌طور دوره‌ای در دسترس افکار عمومی و کارشناسان قرار دهد تا نظارت اجتماعی به بازوی محرک پیشرفت بدل شود.
در گام دوم، در زمینه صیانت از اراضی و انطباق با نقشه جامع، معاونت‌های تخصصی شهرسازی و حقوقی سازمان منطقه آزاد با بهره‌گیری از نظرات نهادهای ناظر، کارشناسان محیط‌زیست و جامعه مهندسی محلی، نظام کنترل پیشینی و پسینی قراردادها را مستحکم سازند. سازوکار واگذاری زمین باید کاملاً شفاف، غیرقابل تفسیر به رأی و منوط به تعهدات فازبندی‌شده ساخت باشد، تا هم حقوق عمومی و سرانه‌های حیاتی جزیره صیانت شود و هم سازندگان واقعی از امنیت حقوقی و ثبات ضوابط اطمینان یابند.در گام سوم، به منظور تحقق تنوع‌بخشی اقتصادی و گذار به اقتصاد ارزش‌آفرین، سازم
ان منطقه آزاد کیش در تعامل سازنده با وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی و معاونت علمی ریاست جمهوری، زمینه‌های عملیاتی استقرار سندباکس‌های تنظیم‌گری مالی و بسترهای نوآوری را فراهم کند. تدوین بسته‌های تشویقی هدفمند برای صنایع دانش‌بنیان غیرآلاینده، خدمات مدرن هوانوردی و بازرگانی، با مشارکت اتاق بازرگانی، جوامع صنفی و بهره‌گیری از ظرفیت علمی پردیس‌های دانشگاهی مستقر در کیش، اولویت‌های سرمایه‌گذاری را از ساختمان‌سازی صرف به سوی تولید پیشرفته و خدمات صادراتی تغییر جهت خواهد داد.در گام چهارم، با هدف تأمین پایدار منابع مالی پروژه‌های ۱۱۴ هزار میلیارد تومانی، شبکه بانکی کشور، شرکت‌های تأمین سرمایه و صندوق‌های پژوهش و فناوری با محوریت هماهنگی سازمان، کنسرسیوم‌های اختصاصی تأمین مالی، انتشار اوراق صکوک پروژه‌محور و ابزارهای نوین بازار سرمایه را فعال سازند. تزریق منابع مالی باید گام‌به‌گام و مستقیماً متناسب با صورت‌وضعیت‌های مهندسی و تعهدات اجرایی پیمانکاران صورت پذیرد تا سرمایه‌ها در بازارهای غیرمولد رسوب نکند.در گام پنجم، در راستای تثبیت اشتغال و تأمین سرمایه انسانی، معاونت‌های مربوطه در سازمان با مشارکت تشکل‌های بخش خصوصی و مؤسسات آموزش عالی جزیره تقویم نیازهای مهارتی پروژه‌های. نوظهور را استخراج کرده و دوره‌های مهارتی و کارآموزی تخصصی را سامان دهند. این پیوند نهادی تضمین می‌کند که نیروی انسانی آموزش‌دیده و دارای مهارت، بلافاصله در خطوط تولیدی، خدمات تخصصی و زنجیره پذیرایی به کار گرفته شده و کیفیت ارائه خدمات ارتقا یابد.در گام نهایی، برای برقراری انضباط قیمتی و تقویت مدیریت یکپارچه، کارگروه مشترک سازمان منطقه آزاد کیش و دستگاه‌های اجرایی، سازوکار نظارت سیستمی بر قیمت‌گذاری کالاها و خدمات عمومی را بر پایه شفافیت داده‌ها مستقر سازد. برگزاری نشست‌های منظم ماهیانه میان مدیران سازمان، فعالان اقتصادی، پیشکسوتان سرمایه‌گذاری و نمایندگان اقشار مختلف کیشوندان، حلقه بازخورد تصمیمات را زنده نگه می‌دارد و زمینه‌ساز هماهنگی درون‌جزیره‌ای و تعامل سازنده با مراجع بالادستی خواهد بود.
فرجام سخن؛ کیش ۱۴۱۴ و تراز توسعه انسانی
افق کیش ۱۴۱۴ در نقطه‌ای شکل می‌گیرد که سرمایه‌گذاری مادی با خرد مدیریتی و پاسخ‌گویی پیوند بخورد. پروژه‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری‌های سنگین، هنگامی به دستاوردی افتخارآمیز برای اقتصاد ملی بدل می‌شوند که کیش را به هابی برای تولید مولد، ارتباطات بین‌المللی متین و الگویی از زیست مدرن و پایدار ارتقا دهند. رهنمودهای ابلاغ‌شده در مراسم اخیر، خطوط راهنمای این مسیرند؛ خطوطی که نه راه توسعه را سد می‌کنند و نه اجازه می‌دهند سرمایه‌های جزیره در مسیرهای ناپایدار تحلیل روند.دولت با ایفای نقش تسهیل‌گر و پشتیبان در تثبیت مدیریت یکپارچه و رعایت قوانین حاکم بر مناطق آزاد، زمینه ثبات را می‌آفریند؛ سازمان منطقه آزاد کیش با اعمال دقیق اختیارات، شفاف‌سازی فرآیندها و انضباط‌بخشی به اراضی، میدان عمل را به سامان می‌آورد و بخش خصوصی متعهد و خلاق، موتور محرکه خلق ثروت و اشتغال را به حرکت درمی‌آورد. مقیاس داوری در مورد موفقیت این گام‌های تازه، صرفاً طول فهرست افتتاحیه‌ها نخواهد بود، بلکه تحقق وعده‌های شغلی، شکوفایی کیفی شاخص‌های رفاه، ثبات زیست‌بوم جزیره و رضایت عمیق کیشوندان و هم‌میهنانی است که کیش را نماد تدبیر، زیبایی و بالندگی اقتصادی ایران می‌خواهند.
به نگارش:فاطمه یزداندوست،روزنامه نگار روزنامه اخبارکیش

منبع: https://akhbarkish.com/%da%a9%db%8c%d8%b4%d8%9b-%d9%85%d8%b9%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%ab%d8%b1%d9%88%d8%aa%d8%8c-%d8%b5%db%8c%d8%a7%d9%86%d8%aa-%d8%a7%d8%b2-%d8%b2%d9%85%db%8c%d9%86-%d9%88-%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%af%d8%a7/

ارسال نظر

ارسال نظر

0 دیدگاه ثبت شده است

امکان ارسال دیدگاه برای این خبر بسته شده است.