مرحله جدید طرح تکثیر و احیای مرجانهای جزیره کیش با کاشت قلمههای پرورشیافته در بستر دریا آغاز شد؛ اقدامی که با هدف بازسازی پوشش مرجانی، تقویت زیستگاههای دریایی و هدایت بخشی از فعالیتهای غواصی به سایتهای مصنوعی دنبال میشود.
به گزارش روزنامه اخبار کیش، در ادامه برنامههای چندساله حفاظت از آبسنگهای مرجانی، اداره محیط زیست سازمان با همکاری مجری طرح و گروهی از غواصان، قلمههای پرورشیافته در مرکز تکثیر زیرآب را به محدودههایی منتقل کرد که با کاهش پوشش مرجانی مواجه بودهاند.
در این مرحله، قلمهها علاوه بر زیستگاههای طبیعی، روی سنگها و سازههای مصنوعی مستقر در بستر دریا نیز کاشته شدند تا ضمن کمک به بازسازی محدودههای آسیبدیده، زمینه توسعه سایتهای جایگزین برای فعالیتهای غواصی فراهم شود.
مریم محمدی، رئیس اداره محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش، با اشاره به کاهش جمعیت مرجانها در برخی نقاط آبهای جزیره اظهار کرد: آبسنگهای مرجانی بخش مهمی از زیستبوم دریایی کیش هستند و عوامل طبیعی و انسانی طی سالهای گذشته به کاهش جمعیت این موجودات در نقاط مختلف جهان، از جمله آبهای جزیره، منجر شده است. از همین رو، مجموعهای از اقدامات حفاظتی و احیایی در دستور کار قرار گرفته است.
وی توسعه سایتهای مصنوعی غواصی را یکی از این اقدامات دانست و افزود: تاکنون حدود ۶ مجسمه در آبهای پیرامون کیش مستقر شده و سنگهای مرجانی حاصل از عملیات گودبرداری پروژههای عمرانی نیز برای ایجاد زیستگاههای مصنوعی به دریا انتقال یافتهاند. همچنین بیش از ۴۵۰ سازه بتنی توپی و هرمی در بخشهایی از بستر دریا جانمایی شده است.
محمدی ادامه داد: هدف از ایجاد این سایتها، توزیع فعالیتهای غواصی و جلوگیری از تمرکز بازدیدها در زیستگاههای طبیعی است تا مرجانها فرصت بیشتری برای بازسازی و رشد داشته باشند.
رئیس اداره محیط زیست کیش با اشاره به آغاز آزمایشی برنامه قلمهزنی مرجانها حدود پنج سال پیش و همکاری ماکان فریزندی در اجرای آن گفت: مرکز پرورش مرجانها اکنون به مرحله بهرهبرداری رسیده و تعداد قابل توجهی قلمه آماده انتقال به زیستگاههای هدف است.
وی افزود: این قلمهها پس از پرورش، روی بسترهای طبیعی، سنگها و سازههای بتنی نصب میشوند تا بهتدریج زمینه شکلگیری دوباره اجتماعات مرجانی فراهم شود.
ماکان فریزندی، مجری طرح کاشت و تکثیر مرجانها نیز با اشاره به تنوع گونههای مورد استفاده در این برنامه گفت: طرح ابتدا با گونه شاخگوزنی آغاز شد و در ادامه گونههایی مانند پاوونا، مرجانهای بشقابی و پسیلوپورا دامیکرنیس نیز به برنامه تکثیر و احیا اضافه شدند. کاهش جمعیت برخی از این گونهها در آبهای کیش، ضرورت اجرای برنامههای پرورش و انتقال قلمهها را دوچندان کرده است.
وی با تأکید بر نقش مرجانها در حفظ تعادل زیستبوم دریایی و ظرفیت گردشگری جزیره اظهار کرد: سلامت زیستگاههای مرجانی با پاکیزگی آب و تنوع آبزیان ارتباط مستقیم دارد و حفاظت از این زیستگاهها علاوه بر اهمیت محیطزیستی، در حفظ جاذبههای گردشگری دریایی کیش نیز مؤثر است.
فریزندی مدیریت بازدید از سایتهای طبیعی غواصی را از الزامات موفقیت طرح دانست و افزود: این محدودهها باید بهصورت دورهای از چرخه بازدید خارج شوند تا مرجانها فرصت ترمیم طبیعی داشته باشند. در مقابل، سایتهای مصنوعی میتوانند بهعنوان مقاصد جایگزین مورد استفاده غواصان قرار گیرند و فشار بر زیستگاههای طبیعی را کاهش دهند.
مجری طرح درباره نحوه اجرای عملیات کاشت نیز توضیح داد: غواصان در دو گروه فعالیت میکنند؛ گروه نخست سطوح موردنظر را برای ایجاد بستر مناسب اتصال قلمهها پاکسازی میکند و گروه دوم مسئولیت نصب قلمهها روی سازههای جانماییشده را برعهده دارد. برای تثبیت قلمهها از چسب مخصوص استفاده میشود و پس از حدود یک هفته نیز بازدید مجدد برای بررسی وضعیت کاشت و پاکسازی جلبکهای اطراف انجام میگیرد.
وی گرمایش زمین و افزایش پرتو فرابنفش را از عوامل مؤثر بر آسیبپذیری مرجانها عنوان کرد و گفت: احیای این زیستگاهها به زمان و مراقبت مستمر نیاز دارد و هدایت فعالیتهای غواصی به سایتهای مصنوعی میتواند فرصت بیشتری برای بازسازی طبیعی آبسنگها فراهم کند.
بررسیهای انجامشده در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۲۰ نیز کاهش پوشش مرجانی را در برخی نقاط پیرامون کیش نشان داده است.
همچنین در مطالعات مربوط به شناسایی مناطق مناسب برای پرورش و احیای مرجانها، بخش شرقی جزیره به دلیل ویژگیهایی همچون عمق آب،نوع بستر و نزدیکی به اجتماعات طبیعی مرجانها از ظرفیت مناسبی برخوردار ارزیابی شده است.
آبسنگهای مرجانی علاوه بر فراهم کردن زیستگاه و پناهگاه برای گونههای مختلف آبزی، در کاهش انرژی امواج و حفاظت از سواحل نیز نقش دارند. از این رو، پایش مستمر قلمههای کاشتهشده، بررسی میزان بقای آنها و ارزیابی روند رشد و توسعه پوشش مرجانی، از الزامات سنجش اثربخشی این طرح و تداوم برنامه احیای زیستگاههای دریایی کیش به شمار میرود.
ارسال نظر
0 دیدگاه ثبت شده است
امکان ارسال دیدگاه برای این خبر بسته شده است.