اختیار؛ حلقه مفقوده توسعه کیش

در اقتصاد، گاهی یک تصمیم دیرهنگام می‌تواند به اندازه یک تصمیم اشتباه هزینه داشته باشد. این واقعیت برای جزیره‌ای مانند کیش که حیات اقتصادی آن به سرعت گردش سرمایه، حضور گردشگر، فعالیت بخش خصوصی و واکنش سریع به تغییرات بازار وابسته است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. کیش نمی‌تواند با سرعت تحولات امروز حرکت کند، اما برای هر مسئله فردا منتظر تصمیمی از صدها کیلومتر دورتر بماند.

مسئله اساسی، اعتماد به مدیریت محلی است. اگر مدیری برای اداره یک منطقه انتخاب شده، باید متناسب با مسئولیتی که بر دوش دارد، ابزار تصمیم‌گیری نیز در اختیارش باشد. نمی‌توان از مدیریت جزیره درباره رونق بازار، افزایش سفر، جذب سرمایه، توسعه زیرساخت و رضایت فعالان اقتصادی مطالبه نتیجه داشت، اما بخش مهمی از ابزارهای تحقق این اهداف را در اختیار ساختارهایی خارج از جزیره قرار داد.

مدیری که مسئول است اما اختیار کافی ندارد، دیر یا زود به واسطه‌ای میان مطالبه مردم و دستگاه‌های مختلف تبدیل می‌شود؛ نامه می‌زند، جلسه برگزار می‌کند، پیگیری می‌کند و منتظر پاسخ می‌ماند. در چنین ساختاری حتی بهترین مدیران نیز بخش بزرگی از انرژی خود را به جای توسعه، صرف هماهنگی می‌کنند.

کیش بیش از هر چیز به «سرعت تصمیم» نیاز دارد.

اقتصاد گردشگری منتظر پایان مکاتبات اداری نمی‌ماند. یک فصل سفر که از دست برود، قابل ذخیره برای سال آینده نیست. یک سرمایه‌گذار که منصرف شود، الزاماً دوباره بازنمی‌گردد. یک کسب‌وکار که تعطیل شود، تنها یک کرکره پایین‌آمده نیست؛ بخشی از اشتغال، درآمد و امید اقتصادی جزیره نیز با آن آسیب می‌بیند.

البته تمرکز اختیار بدون پاسخگویی نیز مطلوب نیست. هر اندازه اختیارات مدیریت محلی افزایش پیدا می‌کند، شفافیت، نظارت، پاسخگویی و امکان ارزیابی عملکرد نیز باید جدی‌تر شود. مدیریت یکپارچه نباید به معنای کاهش نظارت باشد؛ اتفاقاً می‌تواند مسئولیت‌ها را روشن‌تر کند. وقتی مشخص باشد تصمیم‌گیر نهایی چه نهادی است، مردم و فعالان اقتصادی نیز دقیق‌تر می‌دانند موفقیت یا ناکامی را از چه کسی مطالبه کنند.

کیش برای متفاوت بودن ساخته شده است. اگر قرار باشد شیوه اداره آن نیز دقیقاً گرفتار همان مسیرهای طولانی و سازوکارهای پیچیده‌ای باشد که در دیگر نقاط کشور وجود دارد، فلسفه وجودی منطقه آزاد به تدریج کم‌رنگ خواهد شد.

شاید یک اصل ساده بتواند آغاز حل بسیاری از مسائل باشد: مسائل کیش را تا جای ممکن، در خود کیش حل کنیم.

به نگارش:مجیدخرمی(سردبیر روزنامه اخبار کیش)