چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵
رسانه‌ای برای روایت سریع، دقیق و شفاف خبرها
اقتصادی کد خبر 53455
اخبار کیش؛

کیش تقاطع سرمایه، تدبیر و توسعه

ثبت‌نام ۸۰۰ فعال اقتصادی در فراخوان‌های سازمان؛ آزمون بزرگ مدیریت جزیره در افق ۱۴۱۴

۱۹ آبان ۱۴۰۵الهام صحرائیان00
کیش تقاطع سرمایه، تدبیر و توسعه

در تقویم توسعه اقتصادی کشور برخی نقطه‌عطف‌ها فراتر از یک مناسبت تقویمی جلوه می‌کنند. هفته کیش در شرایطی از راه رسیده است که جزیره بیش از هر زمان دیگری کانون توجه فعالان اقتصادی، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران کلان شده است. از فراز ساحل نیلگون خلیج فارس تصویر سازه‌ها و پروژه‌های در حال احداث نویدبخش شهری پویاست اما اقتصاد زنده تنها با منظره‌های چشم‌نواز معنا نمی‌یابد. ارزش حقیقی هر منطقه آزاد در فاصله میان ظرفیت‌های بالقوه و دستاورد ملموس تعریف می‌شود. امروز پرسش اساسی این است که کیش چگونه می‌تواند این موج تازه از تقاضای سرمایه‌گذاری را به ارزش افزوده پایدار برای اقتصاد ملی و زندگی کیشوندان تبدیل کند.

طرح این پرسش زمانی اهمیت دوچندان می‌یابد که به آمارهای اخیر نگاه کنیم. بنا بر اعلام مدیر سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد کیش در چهار مرحله فراخوان سرمایه‌گذاری امسال، حدود ۸۰۰ فعال اقتصادی ثبت‌نام کرده‌اند و در هر مرحله به‌طور میانگین ۲۰۰ متقاضی پای میز آمده‌اند. این حجم از استقبال نشانه‌ای روشن از اعتماد بخش خصوصی به جذابیت‌های جزیره است اما در ادبیات حکمرانی اقتصادی ثبت‌نام اولیه غایت مقصود نیست بلکه نقطه آغاز یک تعهد سنگین است. ارزش واقعی این استقبال زمانی آشکار می‌شود که مشخص گردد چه سهمی از این متقاضیان به قراردادهای اجرایی، کارگاه‌های فعال و در نهایت پروژه‌های بهره‌برداری‌شده تبدیل شده‌اند.

از این منظر هفته کیش نباید تنها به آیین‌های تشریفاتی و مرور آمار تکراری محدود شود. این مناسبت باید فرصتی باشد برای بازخوانی دقیق راهبردها، ارزیابی شاخص‌های عملکردی و ایجاد توازن میان سیاست‌های کلان سازمان منطقه آزاد و واقعیت‌های میدانی بازار. جزیره امروز نه با کمبود ایده بلکه با ضرورتِ انضباط در اجرا و ثبات در تصمیم‌سازی روبه‌روست؛ نیازی که پاسخ به آن عیار مدیریت اقتصادی جزیره را در افق چشم‌انداز روشن خواهد کرد.

پنجره‌ای که باید از ثبت‌نام به اجرا برسد

فراخوان سرمایه‌گذاری دروازه ورود سرمایه به جزیره است. هنگامی که یک فعال اقتصادی تصمیم می‌گیرد سرمایه، زمان و اعتبار خود را به پروژه‌ای در کیش اختصاص دهد، نخستین انتظار او دسترسی به فرآیندی شفاف، قابل پیش‌بینی و عاری از بوروکراسی فرساینده است. اقدامات انجام‌شده در سازمان منطقه آزاد کیش برای الکترونیکی کردن فرآیندها، تشکیل پنل‌های اختصاصی و راه‌اندازی پنجره واحد، گام‌های روبه‌به‌جلوی ارزشمندی به شمار می‌روند که از سردرگمی متقاضیان می‌کاهد.
با این حال چالش اصلی در مرحله پس از ثبت‌نام آغاز می‌شود. متقاضی باید دقیقاً بداند پرونده‌اش در کدام چرخه کارشناسی قرار دارد، ضوابط واگذاری بر چه مبنایی است و چه زمانی مجوز نهایی صادر خواهد شد. شفافیت در این مرحله مهم‌ترین ابزار دفاع در برابر رانت و انحصار است. وقتی ضوابط واگذاری زمین و پروژه‌ها به‌گونه‌ای تنظیم شود که هر متقاضی واجد شرایط با معیارهای روشن سنجیده شود، رقابت اقتصادی معنای واقعی خود را می‌یابد. در غیاب این شفافیت حتی بزرگ‌ترین فراخوان‌ها نیز ممکن است در چرخ‌دنده‌های اداری فرسوده شوند و سرمایه‌گذار را پیش از آغاز کار دل‌سرد کنند.

در همین راستا شاخص اثربخشی سازمان‌های مناطق آزاد نه تعداد تقاضاهای ثبت‌شده بلکه نرخ تبدیل تقاضا به بهره‌برداری است. سازمان منطقه آزاد کیش با تکیه بر زیرساخت‌های الکترونیکی خود می‌تواند سامانه‌ای برای پیگیری بر خط پیشرفت طرح‌ها ایجاد کند؛ سامانه‌ای که هم به مدیران ارشد برای نظارت دقیق کمک کند و هم به سرمایه‌گذار اطمینان دهد که پشتیبانی نهادی لازم در طول مسیر وجود دارد.

انتخاب هوشمندانه؛ زمین به عنوان ابزار تولید نه سفته‌بازی

یکی از آسیب‌های دیرپای اقتصادهای محلی در مناطق جذاب، تبدیل زمین و دارایی‌های ملکی به ابزاری برای سفته‌بازی به جای تولید ارزش افزوده بوده است. برنامه‌های سازمان منطقه آزاد کیش برای فعال‌سازی منابع راکد و واگذاری قطعات به فعالان واقعی اگر با نظارت دقیق همراه شود می‌تواند این مسیر را اصلاح کند. زمین در کیش منبعی محدود و گران‌بهاست؛ بنابراین واگذاری هر قطعه باید پیوندی ناگسستنی با تعهد ساخت، بهره‌برداری و اشتغال‌زایی داشته باشد.
سیاست‌گذار اقتصادی در جزیره باید میان سرمایه‌گذار مولد و متقاضی سفته‌باز مرزی روشن ترسیم کند. پروژه‌هایی که با اتکا به منابع مالی پایدار، فناوری‌های نوین و مطالعات بازار دقیق وارد میدان می‌شوند باید از بالاترین سطح حمایت و تسهیل برخوردار گردند. در مقابل طرح‌هایی که تنها به بهانه تملک زمین و بدون برنامه زمانی مشخص وارد فرآیند می‌شوند نباید اجازه یابند منابع حیاتی جزیره را معطل نگاه دارند. این رویکرد سخت‌گیرانه اما عادلانه به
سود سرمایه‌گذاران واقعی است؛ زیرا فضای رقابت را از سوداگری‌های ناسالم پاک می‌کند.
علاوه بر این تناسب طرح‌ها با ظرفیت‌های زیست‌محیطی، منابع آب و انرژی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل کیش یک ضرورت راهبردی است. توسعه جزیره نباید به بهانه ایجاد رونق کوتاه‌مدت، بارهای بارز موازنه‌های اکولوژیکی و شهری را به هم بریزد. هر سرمایه‌گذاری تازه باید پاسخگوی این پرسش باشد که چه سهمی در ارتقای بهره‌وری منابع جزیره ایفا می‌کند و تا چه اندازه با سند چشم‌انداز توسعه هم‌پوشانی دارد.
معماری تأمین مالی؛ پل میان ایده و کارگاه

بسیاری از طرح‌های معرفی‌شده در فراخوان‌های سرمایه‌گذاری در مرحله تأمین مالی با چالش روبه‌رو می‌شوند. ایده اقتصادی روشن است، زمین جانمایی شده و مجوزهای اولیه نیز صادر گشته اما شکاف میان سرمایه اولیه سرمایه‌گذار و حجم کل اعتبار موردنیاز پروژه مانع از حرکت چرخ کارگاه می‌شود. در این نقطه است که ضرورت هم‌افزایی میان سازمان منطقه آزاد کیش، شبکه بانکی کشور و بازارهای مالی نوین آشکار می‌گردد.

تجربه تفاهم‌نامه‌های راهبردی با بانک‌های کشور نشان داده است که اگر پروژه‌های کیش با مطالعات امکان‌سنجی دقیق، شفافیت مالی و تضمین‌های حقوقی معتبر ارائه شوند، نظام بانکی با اشتیاق بیشتری به میدان می‌آید. تأمین مالی پروژه‌ای، گواهی‌های سپرده کالایی، اوراق صکوک اجاره و ابزارهای نوین بازار سرمایه کیش، همگی ابزارهایی هستند که می‌توانند جریان نقدینگی را به سمت طرح‌های مولد هدایت کنند. با این حال استفاده از این ابزارها مستلزم ایجاد نهادهای واسط مالی متخصص در داخل جزیره و شفافیت کامل در ترازنامه پروژه‌هاست.

توکن‌سازی دارایی‌ها و استقرار ساختارهای نوین فین‌تک نیز که اخیراً به عنوان یکی از ایده‌های پیشروی اقتصاد دیجیتال در کیش مطرح شده در صورتی به ثمر می‌نشیند که بر بستری از دارایی‌های حقوقی کاملاً شفاف و مستحکم سوار شود. فناوری‌های نوین مالی جایگزین انضباط اقتصادی نمی‌شوند، بلکه سرعت و نفوذ آن را دوچندان می‌کنند. سازمان منطقه آزاد می‌تواند با ایجاد یک سندباکس قانونی تنظیم‌شده، بستر امنی برای آزمایش این راهکارها فراهم آورد تا کیش به پیشران واقعی تحول دیجیتال در اقتصاد ایران تبدیل شود.

پاسخگویی به نیازهای معیشتی و سهم کیشوندان از توسعه

هیچ توسعه‌ای در یک جزیره مسکونی پایدار نخواهد ماند مگر آنکه آثار ملموس آن در سفره، مسکن و کیفیت زندگی ساکنان بومی و مستقر نمایان شود. اگر رشد سرمایه‌گذاری به افزایش قیمت مسکن، گرانی خدمات و دشواری معیشت کیشوندان بینجامد، شکاف میان نهاد حاکمیتی و جامعه محلی عمیق‌تر خواهد شد. به همین دلیل، توسعه مسکن متناسب با نیاز واقعی خانواده‌های ساکن و کارکنان شاغل در بخش‌های خدماتی و گردشگری، حلقه مفقوده اقتصاد کیش است که باید با جدیت پیگیری شود.

سازمان منطقه آزاد کیش در ماه‌های اخیر اقداماتی برای ساماندهی عرضه مسکن و حمایت از اقشار مولد انجام داده است؛ اما این مسیر نیازمند استمرار و شتاب بیشتری است. هر پروژه بزرگ گردشگری یا تجاری که در جزیره مجوز می‌گیرد، باید به تناسب ظرفیت اشتغال خود، مسئولیت تأمین بخشی از مسکن کارکنان را نیز بر عهده بگیرد. این مدل از مسئولیت اجتماعی شرکتی، فشار بر زیرساخت‌های شهری را کاهش داده و هم‌بستگی اجتماعی را تقویت می‌کند.

از سوی دیگر تقویت کسب‌وکارهای خرد و متوسط محلی، بهره‌گیری از نیروی انسانی بویژه جوانان تحصیل‌کرده کیش در پست‌های تخصصی و ایجاد زنجیره تأمین بومی برای هتل‌ها و بازارها از دیگر الزامات توزیع عادلانه ثروت در جزیره است. توسعه‌ای که کیشوندان را شریک واقعی خود بداند، در برابر نوسانات سیاسی و اقتصادی مقاوم‌تر خواهد بود.

نقش سازمان؛ از تصدی‌گری تا راهبری حاکمیتی

یکی از درس‌های بزرگ اقتصاد مناطق آزاد در دهه‌های اخیر، ضرورت گذار سازمان‌های محلی از تصدی‌گری دولتی به راهبری و تنظیم‌گری کارآمد است. سازمان منطقه آزاد کیش نباید خود را رقیب بخش خصوصی یا مجری مستقیم پروژه‌های تجاری بداند؛ نقش راستین سازمان، صیانت از قواعد بازی، تسهیل سرمایه‌گذاری، رفع موانع بین‌دستگاهی، نظارت بر اجرای تعهدات و صیانت از منافع بلندمدت جزیره است.
وقتی سازمان در جایگاه رگولاتور قدرتمند، بی‌طرف و حامی تولید قرار گیرد، سرمایه‌گذار احساس آرامش می‌کند. ثبات در تصمیم‌گیری‌های مدیریت عالی جزیره، عدم تغییر مکرر بخشنامه‌ها و پیش‌بینی‌پذیر بودن ضوابط گمرکی و مالیاتی، دارایی‌های نامشهود اما بسیار ارزشمندی هستند که مزیت رقابتی کیش را در مقایسه با سایر رقابتی منطقه‌ای تضمین می‌کنند. قانون چگونگی اداره مناطق آزاد و به‌ویژه ظرفیت‌های ماده ۱۳ در خصوص معافیت‌های مالیاتی اگر با ثبات رویه همراه شود، قوی‌ترین آهنربای جذب سرمایه خواهد بود.
مطالبه‌گری سازنده از سوی نخبگان و رسانه‌ها نیز دقیقاً در همین نقطه معنا می‌یابد. نقد عملکرد سازمان نه به معنای انکار دستاوردها، بلکه پافشاری بر صیانت از فرصت‌هایی است که به سختی به دست آمده‌اند. انتشار گزارش‌های شفاف از سرنوشت فراخوان‌ها، وضعیت واگذاری زمین‌ها و میزان پیشرفت پروژه‌های عمرانی، بهترین راه برای بازسازی سرمایه اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی است.
کیش در افق ۱۴۱۴؛ قرار سنجش‌پذیر با آینده
هفته کیش، فراتر از آیین‌های بزرگداشت، موعد بازخوانی یک پیمان است؛ پیمانی میان دولت، سازمان منطقه آزاد، سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و جامعه محلی کیشوند برای ساختن جزیره‌ای که در افق چشم‌انداز ۱۴۱۴، نگین درخشان خلیج فارس باشد. عدد ۸۰۰ متقاضی در فراخوان‌های اخیر اگرچه پیامی امیدوارکننده از ظرفیت جذب سرمایه است، اما تنها یک عدد در روی کاغذ باقی خواهد ماند مگر آنکه با اراده‌ای پولادین به کارگاه‌های فعال، پروژه‌های بهره‌برداری‌شده و خدماتی باکیفیت تبدیل شود.
مسیر پیش رو نیازمند انضباط اجرایی، ثبات در تصمیم‌سازی، بهره‌گیری از ابزارهای نوین مالی و صیانت از حقوق کیشوندان است. اگر سازمان منطقه آزاد کیش بتواند این مؤلفه‌ها را در یک هماهنگی ساختاری دقیق به سرانجام برساند، کیش نه تنها به قطب نخست سرمایه‌گذاری و گردشگری کشور تبدیل خواهد شد بلکه الگویی موفق و الهام‌بخش از حکمرانی اقتصادی مدرن را به کل ایران معرفی خواهد کرد. جزیره فرصت‌ها، بیش از هر زمان دیگری به تدبیرِ عمل و ثباتِ تصمیم نیازمند است؛ فصلی نو در کتاب توسعه کیش که قلم آن به دست اراده‌های مسئولانه می‌چرخد.
به نگارش:فاطمه یزداندوست،روزنامه نگار روزنامه اخبارکیش

منبع: https://akhbarkish.com/%da%a9%db%8c%d8%b4-%d8%aa%d9%82%d8%a7%d8%b7%d8%b9-%d8%b3%d8%b1%d9%85%d8%a7%db%8c%d9%87%d8%8c-%d8%aa%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%b1-%d9%88-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87/

ارسال نظر

ارسال نظر

0 دیدگاه ثبت شده است

امکان ارسال دیدگاه برای این خبر بسته شده است.