از هشدار تا مسئولیت‌پذیری

شهر موفق الزاماً شهری نیست که هیچ بحرانی را تجربه نکند، بلکه شهری است که بتواند پیش از وقوع بحران، تصمیم‌های درست بگیرد و هزینه‌های احتمالی آن را به حداقل برساند. این نگاه برای جزیره‌ای مانند کیش که اقتصاد، گردشگری و زندگی روزمره آن به کیفیت خدمات شهری وابسته است، اهمیتی دوچندان دارد.

سال‌هاست که در بسیاری از شهرهای کشور، مدیریت بحران بیشتر با اقدامات پس از حادثه شناخته می‌شود. هنگامی که مشکلی رخ می‌دهد، جلسات اضطراری تشکیل می‌شود، مسئولان به میدان می‌آیند و دستگاه‌های اجرایی برای رفع پیامدها بسیج می‌شوند. هرچند این اقدامات ضروری است، اما پرسش مهم‌تری وجود دارد: چرا بخشی از همین توان مدیریتی، منابع مالی و ظرفیت اجرایی پیش از وقوع حادثه به کار گرفته نمی‌شود؟

کیش این فرصت را دارد که الگوی متفاوتی از مدیریت پیشگیرانه ارائه کند. جزیره‌ای با وسعت محدود، ساختار مدیریتی مشخص و ظرفیت‌های اقتصادی قابل‌توجه، می‌تواند در زمینه هماهنگی دستگاه‌ها، تقسیم مسئولیت‌ها و نظارت بر اجرای اقدامات پیشگیرانه، عملکردی متفاوت از بسیاری از شهرهای کشور داشته باشد.

البته تحقق چنین هدفی صرفاً با برگزاری جلسات و صدور اطلاعیه امکان‌پذیر نیست. آنچه اهمیت دارد، تبدیل تصمیم‌ها به اقدامات قابل‌اندازه‌گیری است. شهروندان باید بدانند کدام دستگاه مسئول چه اقدامی است، چه برنامه‌ای برای کاهش آسیب‌پذیری شهر وجود دارد و نتایج اقدامات انجام‌شده چگونه ارزیابی می‌شود.

در این میان، مشارکت بخش خصوصی نیز نباید نادیده گرفته شود. هتل‌ها، مراکز تجاری، مجتمع‌های بزرگ و فعالان اقتصادی جزیره، علاوه بر مسئولیت حفاظت از مجموعه‌های خود، می‌توانند در تقویت آمادگی عمومی نقش داشته باشند. ایجاد سازوکاری برای همکاری میان مدیریت شهری و بخش خصوصی، ظرفیت ارزشمندی است که باید جدی گرفته شود.

موضوع مهم دیگر، اعتماد عمومی است. وقتی مردم احساس کنند هشدارها با اقدامات واقعی همراه است و مسئولان پیش از وقوع مشکلات به وظایف خود عمل می‌کنند، مشارکت شهروندی نیز افزایش می‌یابد. اعتماد با وعده ساخته نمی‌شود؛ نتیجه عملکرد شفاف، مستمر و پاسخ‌گوست.

اکنون فرصتی فراهم شده تا کیش نشان دهد مدیریت پیشگیرانه فقط یک عبارت زیبا در ادبیات اداری نیست، بلکه می‌تواند به بخشی از فرهنگ حکمرانی جزیره تبدیل شود.

انتظار از مدیران کیش روشن است: پیش از آنکه شرایط جوی توان مدیریت شهری را به آزمون بگذارد، برنامه‌ها، مسئولیت‌ها و میزان آمادگی دستگاه‌ها را شفاف به مردم اعلام کنند. زیرا معیار موفقیت مدیریت، تنها حضور در روزهای بحران نیست؛ جلوگیری از خسارت‌هایی است که می‌توانستند هرگز اتفاق نیفتند.

به نگارش:مجیدخرمی،سردبیر روزنامه اخبار کیش