جوانان کیش چه می‌خواهند؟

کیش را با آرامش، امنیت نسبی، امکانات تفریحی و کیفیت زندگی می‌شناسیم؛ اما...

۲۲ مهر ۱۴۰۵الهام صحرائیان00

آیا این ویژگی‌ها برای رشد نسلی مستقل، توانمند و برخوردار از سلامت روان کافی است؟ آیا نوجوانی که در این جزیره بزرگ می‌شود، به همان اندازه که برای تحصیل و تفریح فرصت دارد، امکان تجربه زندگی اجتماعی، شناخت توانایی‌های خود و ساختن آینده‌اش را نیز در اختیار دارد؟این پرسش زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بخشی از خانواده‌های ساکن کیش با هدف اشتغال و دستیابی به رفاه بیشتر به جزیره آمده‌اند؛ خانواده‌هایی که ممکن است از شبکه گسترده خویشاوندی دور مانده باشند و به دلیل ساعات کاری طولانی، فرصت محدودی برای همراهی با فرزندان خود داشته باشند.مریم آذری مجد، کارشناس ارشد روان‌شناسی، در بررسی نیازهای نسل جوان بر اهمیت توجه هم‌زمان به شرایط خانوادگی، روابط اجتماعی و سلامت روان تأکید می‌کند. از این منظر، پرورش نوجوانان را نباید صرفاً به تأمین امکانات مادی، تحصیل مناسب و فراهم کردن تفریحات محدود کرد؛ رشد سالم به فرصت تجربه کردن، ارتباط مؤثر با دیگران و احساس ارزشمندی نیز نیاز دارد.

آرامش جزیره و احتمال تنهایی اجتماعی

یکی از تفاوت‌های زندگی در کیش برای برخی خانواده‌های مهاجر، فاصله گرفتن از اقوام و روابط گسترده خانوادگی است. در بسیاری از شهرهای سرزمین اصلی، کودکان و نوجوانان در رفت‌وآمدهای خانوادگی، ارتباط با اقوام هم‌سن‌وسال و معاشرت با نسل‌های مختلف، مهارت‌های اجتماعی را به‌طور طبیعی تمرین می‌کنند.البته همه نوجوانان از چنین شرایطی برخوردار نیستند و کاهش رفت‌وآمدهای فامیلی نیز لزوماً به معنای مشکل نیست. نکته مهم، جایگزین شدن این ارتباطات با روابط سالم و قابل اعتماد است.از نگاه روان‌شناختی، نوجوان به محیطی نیاز دارد که در آن بتواند اختلاف نظر را تجربه کند، مسئولیت بپذیرد، دوستی‌های پایدار بسازد و در مواجهه با مشکلات، تنها به والدین خود متکی نباشد. اگر این فرصت‌ها در خانواده، مدرسه یا محیط اجتماعی فراهم نشوند، ممکن است دایره روابط او محدود بماند.به گفته آذری مجد، در بررسی وضعیت جوانان باید میان خلوت‌گزینی طبیعی و تنهایی ناخواسته تفاوت قائل شد. نوجوان ممکن است به فضای شخصی نیاز داشته باشد، اما در عین حال باید افرادی را در زندگی خود داشته باشد که بتواند با آن‌ها ارتباطی امن و بدون ترس از قضاوت برقرار کند.

والدین شاغل؛ همه‌چیز پول نیست

در کیش، بخش مهمی از فعالیت‌های اقتصادی به گردشگری و خدمات وابسته است؛ مشاغلی که گاهی ساعات کاری طولانی یا نامنظم دارند. طبیعی است که در چنین شرایطی، بخشی از انرژی والدین صرف تأمین هزینه‌های زندگی شود.بااین‌حال، رفاه مادی به‌تنهایی نیازهای عاطفی فرزندان را برطرف نمی‌کند. نوجوان علاوه بر امکانات، به گفت‌وگو، شنیده شدن، اعتماد و مشارکت در تصمیم‌های مربوط به زندگی خود نیاز دارد.مسئله این نیست که والدین شاغل مقصرند؛ بسیاری از آنان دقیقاً برای ساختن آینده‌ای بهتر برای فرزندانشان تلاش می‌کنند. مسئله آن است که این تلاش نباید به غفلت ناخواسته از نیازهای روانی و اجتماعی نوجوان منجر شود.بر همین اساس، توجه به کیفیت ارتباط والدین و فرزندان، آموزش مهارت‌های ارتباطی به خانواده‌ها و فراهم کردن فرصت گفت‌وگوی بدون قضاوت اهمیت دارد. نوجوان باید بداند که می‌تواند نگرانی‌ها و خواسته‌هایش را مطرح کند، بدون آنکه هر اختلاف نظری به سرزنش یا محدودیت بیشتر منجر شود.

آزادی بیشتر، بدون آموزش کافی؟

کیش ممکن است برای برخی خانواده‌ها محیطی آرام‌تر و برخوردار از آزادی‌های نسبی بیشتر فراهم کند. اما آزادی به‌تنهایی به استقلال و خودساختگی منجر نمی‌شود.نوجوان برای استفاده درست از آزادی، به مهارت تصمیم‌گیری، مدیریت هیجان، حل تعارض، مسئولیت‌پذیری و شناخت پیامدهای انتخاب‌هایش نیاز دارد. این مهارت‌ها باید در زندگی واقعی تمرین شوند؛ نه اینکه صرفاً در قالب نصیحت به نوجوان منتقل شوند.مریم آذری مجد بر این نکته تأکید دارد که در مسیر پرورش جوانان مستقل، باید میان حمایت و استقلال تعادل برقرار شود. کنترل دائمی فرصت یادگیری را محدود می‌کند و رها کردن نوجوان بدون راهنمایی نیز به رشد مسئولیت‌پذیری کمک نمی‌کند.نوجوان باید فرصت داشته باشد انتخاب کند، اشتباه کند، نتیجه تصمیم خود را ببیند و با حمایت مناسب مسیرش را اصلاح کند.

کیش به چه امکاناتی نیاز دارد؟

مسئله را نباید صرفاً با این ادعا توضیح داد که امکانات فرهنگی و ورزشی در جزیره وجود ندارد. پرسش دقیق‌تر این است که آیا برنامه‌های موجود با نیازها و علایق نوجوانان تناسب دارند؟ آیا امکان استفاده مستمر و کم‌هزینه از آن‌ها فراهم است؟
آیا نوجوانان در طراحی این برنامه‌ها سهمی دارند؟نسل جوان فقط به مراکزی برای گذراندن اوقات فراغت نیاز ندارد؛ به فضاهایی احتیاج دارد که بتواند در آن‌ها گروه تشکیل دهد، مهارت بیاموزد، پروژه‌ای را پیش ببرد و احساس کند عضوی مؤثر از جامعه است.هنر، ورزش، موسیقی، فناوری، فعالیت‌های محیط‌زیستی و گروه‌های داوطلبانه می‌توانند چنین فرصتی ایجاد کنند؛ به‌ویژه اگر نوجوانان در برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌ها نقش واقعی داشته باشند.در کنار این فرصت‌ها، دسترسی مناسب به مشاوران آشنا با مسائل نوجوانان، آموزش خانواده‌ها و فراهم کردن محیطی امن برای طرح مشکلات روانی و اجتماعی نیز ضروری است. البته بدون بررسی میدانی نمی‌توان درباره میزان شیوع مشکلات روانی یا کمبودهای دقیق خدمات در میان نوجوانان کیش قضاوت کرد.

راهکار؛ نوجوان را در تصمیم‌گیری شریک کنیم

نخستین گام برای شناخت نیازهای جوانان کیش، شنیدن صدای خود آن‌هاست. گفت‌وگو با نوجوانان در سنین مختلف، خانواده‌های بومی و مهاجر، مشاوران مدارس و فعالان فرهنگی می‌تواند مشخص کند که مهم‌ترین دغدغه‌ها چیست و کدام راهکارها امکان اجرا دارند.در مرحله بعد، می‌توان با استفاده از امکانات موجود، فضاهایی برای فعالیت مستمر گروه‌های نوجوانان ایجاد کرد؛ محیط‌هایی کم‌هزینه که در آن جوانان بتوانند با راهنمایی مربیان، ایده‌های خود را به برنامه‌های واقعی تبدیل کنند.مشارکت کسب‌وکارهای کیش نیز می‌تواند از حمایت مالی رویدادها فراتر برود و به آموزش مهارت‌های کاربردی، آشنایی با حرفه‌ها و همراهی با پروژه‌های نوجوانان کمک کند.هدف نهایی، تربیت نسلی نیست که فقط خوب درس بخواند، شغل پیدا کند و در آینده به اقتصاد جزیره خدمت کند؛ بلکه باید فرصت رشد انسانی، اجتماعی و روانی نیز داشته باشد.کیش زمانی برای جوانان خود محیط مطلوب‌تری خواهد بود که در کنار رفاه و امکانات، امکان دوست پیدا کردن، احساس تعلق، تجربه استقلال و مشارکت در ساختن آینده را نیز فراهم کند. زیرا پرورش جوانان خودساخته، تنها وظیفه خانواده نیست؛ مسئولیتی مشترک میان خانواده، مدرسه و جامعه است.

به نگارش:امیررضا غربانی،مدیرمسئول روزنامه اخبارکیش

منبع: https://akhbarkish.com/%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86-%da%a9%db%8c%d8%b4-%da%86%d9%87-%d9%85%db%8c%d8%ae%d9%88%d8%a7%d9%87%d9%86%d8%af%d8%9f/